خستگی

خستگی

‌خستگی حالتی از کاهش انرژی و توان است که می‌تواند جسمی یا ذهنی باشد. خستگی جسمی ناشی از فعالیت بدنی شدید یا طولانی مدت است، در حالی که خستگی ذهنی ناشی از فعالیت فکری یا ذهنی شدید یا طولانی مدت است. خستگی دایم یک وضعیت روانی و جسمی است که در آن فرد احساس کمبود انرژی، تنبلی، بی‌توجهی و بی‌حوصلگی می‌کند.

 علل

استراحت ناکافی

خواب کافی برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است. اگر به اندازه کافی نخوابید، ممکن است احساس خستگی کنید.

فعالیت بدنی بیش از حد

فعالیت بدنی شدید یا طولانی مدت می تواند باعث خستگی جسمی شود.

استرس

استرس می تواند باعث خستگی جسمی و ذهنی شود.

افسردگی و اضطراب

افسردگی و اضطراب اختلالات روانی هستند که باعث می‌شوند که فرد احساس ناامیدی، بی‌معنایی، ترس، نگرانی و گناه کند. این احساسات منفی می‌توانند باعث کاهش انگیزه، علاقه و لذت فرد از زندگی شوند و به خواب آلودگی، خستگی، کاهش توجه و حافظه و اختلال در عملکرد روزانه منجر شوند.

داروهای خاص

برخی از داروها، مانند داروهای ضد افسردگی یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، می‌توانند باعث خستگی شوند.

بیماری‌ها

برخی از بیماری‌ها، مانند کم خونی، دیابت یا بیماری ‌های قلبی، می‌توانند باعث خستگی شوند. کم خونی زمانی رخ می‌دهد که تعداد گلبول‌های قرمز خون کم شود و اکسیژن کافی به بافت‌ها و عضلات نرسد. این مسئله باعث می‌شود که فرد احساس خستگی، سرگیجه، ضعف و کاهش توانایی تمرکز کند. برای درمان کم خونی، لازم است که علت آن با کمک پزشک شناسایی و رفع شود.

فیبرومیالژیا: فیبرومیالژیا یک بیماری مزمن است که باعث می‌شود که فرد احساس درد، حساسیت و سفتی در عضلات، مفاصل و استخوان‌ها کند. این بیماری همچنین می‌تواند باعث ایجاد علائم دیگری مانند خستگی، اختلال خواب، سردرد، افسردگی، اضطراب، کاهش توانایی تمرکز و حافظه و مشکلات گوارشی شود.  برای درمان فیبرومیالژیا، لازم است که فرد از کمک پزشک بگیرد.

آلرژی غذایی: آلرژی غذایی زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به برخی از مواد غذایی حساس شود و با تولید آنتی‌بادی‌ها و هیستامین‌ها به آنها واکنش نشان دهد. این واکنش می‌تواند باعث ایجاد علائمی مانند خارش پوست، بروز آب‌ریزش، تورم لب، زبان و گلو، تنگی نفس، سرفه، تهوع، استفراغ، اسهال و خستگی شود.

اثرات

خستگی می‌تواند تأثیرات منفی زیادی بر سلامت و کیفیت زندگی داشته باشد. برخی از اثرات خستگی عبارتند از:

  • کاهش عملکرد ذهنی و جسمی: خستگی می‌تواند باعث کاهش تمرکز، حافظه، سرعت واکنش و توانایی انجام کارهای جسمی شود.
  • افزایش خطر تصادفات: خستگی می‌تواند خطر تصادفات رانندگی، سقوط و سایر حوادث را افزایش دهد.
  • افزایش خطر ابتلا به بیماری‌ها: خستگی می‌تواند خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها، مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و چاقی را افزایش دهد.

پیشگیری

  • به اندازه کافی بخوابید: بزرگسالان به طور متوسط به 7-8 ساعت خواب در شب نیاز دارند.
  • فعالیت بدنی منظم داشته باشید: فعالیت بدنی منظم می‌تواند به کاهش خستگی کمک کند.
  • استرس را مدیریت کنید: مدیریت استرس می‌تواند به کاهش خستگی کمک کند.
  • از مصرف بیش از حد کافئین و الکل خودداری کنید: کافئین و الکل می‌توانند باعث خستگی شوند.
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید: یک رژیم غذایی سالم می تواند به تأمین انرژی بدن کمک کند.

راه‌های مقابله

استراحت کنید

اگر احساس خستگی می‌کنید، بهترین کار این است که استراحت کنید. می‌توانید چرت بزنید، یک خواب کوتاه داشته باشید یا فعالیت‌های خود را به زمان دیگری موکول کنید. برای بهبود کیفیت خواب، می‌توانید از روش‌هایی مانند تنظیم برنامه خواب، ایجاد محیط آرام و تاریک، خاموش کردن دستگاه‌های الکترونیکی، اجتناب از کافئین و الکل و انجام فعالیت‌های آرام‌بخش استفاده کنید.

فعالیت بدنی داشته باشید

فعالیت بدنی ملایم می‌تواند به کاهش خستگی کمک کند.

یک میان وعده سالم بخورید

یک میان وعده سالم می‌تواند به تأمین انرژی بدن کمک کند.

از نوشیدنی‌های کافئین دار استفاده کنید

نوشیدنی‌های کافئین دار می‌توانند به افزایش انرژی کمک کنند، اما باید در مصرف آنها اعتدال داشته باشید.

تغذیه سالم و متعادل

تغذیه سالم و متعادل یکی دیگر از عوامل مؤثر بر سلامتی و انرژی بدن است. برای تامین نیازهای مغذی بدن، لازم است که از گروه‌های مختلف غذایی مانند غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات، گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و روغن‌های سالم استفاده کنید. از مصرف غذاهای پرچرب، پرشکر، پرنمک و فرآوری شده خودداری کنید.

 ورزش منظم و متناسب

ورزش باعث می‌شود که خون‌رسانی به بافت‌ها و عضلات بهبود یابد، اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به سلولها برسد، هورمون‌های خوشحالی ترشح شود، استرس و اضطراب کاهش یابد و خواب بهتری داشته باشید. برای حفظ انرژی و سلامتی بدن، توصیه می‌شود که هر هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش متوسط یا ۷۵ دقیقه ورزش شدید انجام دهید. برای انتخاب ورزش مناسب، می‌توانید از نظر پزشک یا مربی ورزشی استفاده کنید .

مدیریت استرس و احساسات

استرس و احساسات منفی مانند نگرانی، ترس، عصبانیت، افسردگی و احساس گناه می‌توانند باعث کاهش انرژی، ایجاد خستگی، اختلال در خواب و کاهش عملکرد بدن شوند. برای مدیریت استرس و احساسات، می‌توانید از روش‌های مختلفی مانند تنفس عمیق، آگاهی به لحظه حال، تصویرسازی مثبت، خودمراقبتی و شفقت به خود، انجام فعالیت‌های مورد علاقه، برقراری ارتباط مثبت با دیگران، مشاوره روانشناسی و درمان دارویی استفاده کنید.

اگر خستگی شما شدید است یا با گذشت زمان بهبود نمی‌یابد، باید به پزشک مراجعه کنید تا علت خستگی شما مشخص شود. برای درمان افسردگی و اضطراب، لازم است که فرد از کمک روانشناس یا روانپزشک بگیرد و از روش‌های مختلفی مانند درمان دارویی، مشاوره روانشناسی، تغییر سبک زندگی، انجام فعالیت‌های مورد علاقه، برقراری ارتباط مثبت با دیگران و تکنیک‌های آرام‌سازی استفاده کند. برای دریافت وقت مشاوره حضوری و غیرحضوری کلیک کنید.

نوشته های دیگر:

اراده چیست و چگونه با اراده باشیم؟

گمگشتگی چیست و چه عواقبی دارد؟

مدیریت ذهن و باورهای ناکارامد